Wiskunde B← TerugAlle vakken
Sinus, cosinus en tangens
Planning

Sinus, cosinus en tangens

Alle standaardhoeken in graden en radialen, met hun exacte waarden, de eenheidscirkel en de grafieken. Dit zijn de waarden die je uit je hoofd moet kennen: op het examen staan ze nergens. Print hem en hang hem boven je bureau.

Terug naar Wiskunde BAlle formuleoverzichten
Graden en radialen
π rad = 180°

Van graden naar radialen: keer π180. Van radialen naar graden: keer 180π. Eén radiaal is ongeveer 57,3°.

Sinus, cosinus en tangens
tan α = sin αcos α = yx

Een punt op de eenheidscirkel heeft coördinaten (cos α, sin α). De tangens is de y-coördinaat gedeeld door de x-coördinaat.

De vijf basishoeken

gradenradialenook alssincostan
0°00010
30°π616π1212√313√3
45°π414π12√212√21
60°π313π12√312√3
90°π212π10bestaat niet

De kolom ook als is dezelfde hoek met het getal vóór de π, zoals vaak in het boek en in examenopgaven: 4π3 = 113π. Beide schrijfwijzen zijn goed.

Zo onthoud je de sinus

12√0; 12√1; 12√2; 12√3; 12√4

Van 0° tot 90° gaat het getal onder de wortel gewoon van 0 naar 4. Uitgerekend is dat 0, 12, 12√2, 12√3 en 1. De cosinus is dezelfde rij, maar dan achterstevoren: hij begint bij 1 en eindigt bij 0. De tangens krijg je door sin te delen door cos; bij 90° deel je door 0, en daarom bestaat hij daar niet.

x en y op de eenheidscirkel

Een punt P op de eenheidscirkel. De x-coördinaat is cos α, de y-coördinaat is sin α, en de hoogte op de verticale lijn x = 1 is tan α.xyx = 1αP(x, y)x = cos αy = sin αtan α1

x = cos α; y = sin α; tan α = yx, de hoogte op de lijn x = 1

De standaardhoeken op de cirkel

De eenheidscirkel met alle standaardhoeken in radialen.1−11−10π6π4π3π22π33π45π6π7π65π44π33π25π37π411π6

Alle andere hoeken zijn spiegelingen van de hoeken tussen 0 en π2.

De grafieken

−11π2π3π22πxy

y = sin x; y = cos x; allebei periode 2π

−3−2−1123π2π3π22πxy

y = tan x; periode π, met verticale asymptoten bij x = π2 en x = 3π2

Valkuil

Kijk altijd of je rekenmachine op RAD of DEG staat. Bij functies als sin(2x) werk je in radialen; sin(30) op een machine in radialen geeft −0,988 en niet 12.

De hele cirkel

Na 90° komen dezelfde getallen terug, alleen met een ander teken. De gekleurde lijnen in de tabel scheiden de kwarten van de cirkel.

gradenradialenook alssincostan
0°00010
30°π616π1212√313√3
45°π414π12√212√21
60°π313π12√312√3
90°π212π10bestaat niet
120°2π323π12√3−12−√3
135°3π434π12√2−12√2−1
150°5π656π12−12√3−13√3
180°ππ0−10
210°7π6116π−12−12√313√3
225°5π4114π−12√2−12√21
240°4π3113π−12√3−12√3
270°3π2112π−10bestaat niet
300°5π3123π−12√312−√3
315°7π4134π−12√212√2−1
330°11π6156π−1212√3−13√3
360°2π2π010
Het teken per kwart

0 tot π2: sin +, cos +, tan +
π2 tot π: sin +, cos −, tan −
π tot 3π2: sin −, cos −, tan +
3π2 tot 2π: sin −, cos +, tan −

Rechts van de y-as is cos positief, boven de x-as is sin positief. De tangens is positief als sin en cos hetzelfde teken hebben.

Een hoek die niet in de tabel staat
sin(π − x) = sin x
cos(−x) = cos x
sin(x + 2π) = sin x
tan(x + π) = tan x

Zoek de hoek tussen 0 en π2 die op dezelfde hoogte of breedte ligt, en zet daarna het goede teken ervoor.

Alle waarden in de tabellen zijn exact en door de computer uitgerekend, niet overgetypt. Dit overzicht hoort bij de dagelijkse quiz, die elke dag twee vragen over sinus en cosinus stelt, en bij het onderwerp Radialen en de eenheidscirkel in januari.