Functies, vergelijkingen, asymptoten en limieten; vijftien opgaven in twee delen; ongeveer 75 minuten
Hoe je deze toets maakt
Doe hem in één keer, aan een lege tafel, met alleen pen en papier. Geen rekenmachine: alles kan exact.
Deel 1 is per onderwerp: je weet welke regel je nodig hebt. Deel 2 is op examenniveau — daar staat niet bij welke aanpak erbij hoort, en zijn meerdere stappen nodig.
Geen cijfer en geen norm. Deze toets laat zien wat vanzelf gaat en wat nog niet. Gaat een opgave niet, dan is dat precies de informatie die je zocht.
Deel 1 — per onderwerp
1. De grafiek van g ontstaat uit die van f door g(x) = f(x − 3) + 2. Beschrijf de transformatie.
Laat de uitwerking zien
3 naar rechts en 2 omhoog. Het minteken in de binnenkant betekent naar réchts, niet naar links.
2. Bepaal de inverse van y = 3x − 6.
Laat de uitwerking zien
x vrijmaken: y + 6 = 3x, dus x = y + 63. Dus finv(x) = x3 + 2.
3. Los exact op: 3x+1 = 81
Laat de uitwerking zien
81 = 34, dus x + 1 = 4 en x = 3.
4. Los op: x − 2x + 1 > 0
Laat de uitwerking zien
Grenzen bij x = −1 en x = 2. Drie proefgetallen: x = −2 → −4−1 = 4 ✓ x = 0 → −21 = −2 ✗ x = 3 → 14 ✓
Er staat > en niet ≥, dus geen enkele grens doet mee. x < −1 of x > 2
Gelijke graad boven en onder, dus de verhouding van de koëfficiënten: y = 3.
6. Bereken limx→∞4x² + 12x² − x
Laat de uitwerking zien
Deel boven en onder door x²: 4 + 1x²2 − 1x → 42 = 2.
7. Neem f(x) = √x en g(x) = x². Wat is f(g(x))?
Laat de uitwerking zien
f(g(x)) = √(x²) = |x|, niet x. Voor x < 0 zou x fout zijn: √((−3)²) = 3.
8. Waar zit de perforatie van f(x) = x² − 1x − 1?
Laat de uitwerking zien
Invullen van 1 geeft 00. Ontbinden: (x − 1)x + 1x − 1 = x + 1. Invullen geeft 2. Perforatie in (1 ; 2).
9. Los op: |x − 3| = 5
Laat de uitwerking zien
Twee gevallen: x − 3 = 5 of x − 3 = −5. x = 8 of x = −2
10. Welke verticale asymptoot heeft f(x) = ln(x + 4)?
Laat de uitwerking zien
Het argument moet positief zijn: x + 4 > 0, dus x > −4. Op de rand van het domein: x = −4.
Deel 2 — zelf de aanpak kiezen
Vijf opgaven op examenniveau. Schrijf je uitwerking helemaal op: welke stappen, welke regel. Daar worden op het examen de punten voor gegeven, niet voor het eindantwoord alleen.
11. Onderzoek f(x) = x² − x − 6x² − 4 volledig op asymptoten en perforaties.
Laat de uitwerking zien
Ontbind beide: (x − 3)x + 2(x − 2)(x + 2)
De factor (x + 2) valt weg: bij x = −2 is het 00, dus een perforatie. Na wegdelen blijft x − 3x − 2 over; invullen van −2 geeft −5−4 = 54 . Het gat ligt in (−2 ; 1,25).
Bij x = 2 is alleen de noemer nul: verticale asymptoot x = 2. Gelijke graad, dus horizontale asymptoot y = 1.
12. Los exact op: 9x − 4 · 3x + 3 = 0
Laat de uitwerking zien
Zie dat 9x = (3x)². Noem u = 3x: u² − 4u + 3 = 0 → (u − 1)(u − 3) = 0 Dus u = 1 of u = 3. Terug: 3x = 1 = 30 geeft x = 0; 3x = 3 geeft x = 1.
x = 0 of x = 1
13. Los op: x + 1x − 2 ≥ 1
Laat de uitwerking zien
Niet vermenigvuldigen met de noemer — je weet niet of die positief is. Breng alles naar links: x + 1x − 2 − 1 = x + 1 − (x − 2)x − 2 = 3x − 2
Wanneer is 3x − 2 ≥ 0? De teller is altijd 3, dus alleen als de noemer positief is.
x > 2. Bij x = 2 bestaat de functie niet, dus die grens doet niet mee.
14. Gegeven f(x) = 1x en g(x) = 2 · f(x + 1) − 3. Geef het voorschrift van g en beide asymptoten.
Laat de uitwerking zien
g(x) = 2x + 1 − 3
De binnenkant x + 1 verschuift 1 naar links, dus de verticale asymptoot schuift mee: x = −1. De −3 verschuift alles 3 omlaag, dus de horizontale asymptoot van f, y = 0, wordt y = −3.
De factor 2 rekt de grafiek uit maar verplaatst geen van beide asymptoten.
Deel boven en onder door x; onder de wortel wordt dat x²: 1√(4 + 1x) + 2 → 12 + 2
¼
Na afloop
Ging alles goed? Dan zit oktober en kun je door naar november.
Ging deel 1 goed maar deel 2 niet? Dan ken je de technieken, maar moet je nog oefenen met zelf de aanpak kiezen. Dat is normaal in oktober, en precies waar de rest van het jaar voor is.
Gingen er in deel 1 meerdere mis? Kijk of ze bij hetzelfde onderwerp horen en doe die uitlegpagina nog eens.