Natuurkunde← TerugAlle vakken
Wat je uit de onderbouw moet weten
Planning

Wat je uit de onderbouw moet weten

Opfrisser; september; ongeveer 40 minuten

Waarom deze pagina er is

DUO zegt in de vakinformatie dat bij het mondeling ook algemene kennis van het vak en kennis uit de onderbouw verwacht wordt. Die stof staat niet in het examenprogramma en komt in geen enkele methode meer terug — er wordt vanuitgegaan dat je het hebt gehad.

Dit is geen examenstof, maar wel een risico. Doe de tien vragen hieronder. Gaan ze goed, dan kun je deze pagina afvinken en er nooit meer naar kijken. Gaan er meerdere mis, dan weten we dat nu — in september, niet in juli.

De begrippen die verondersteld worden

1dichtheid  —  ρ = m / V 2druk  —  p = F / A 3snelheid  —  v = s / t 4zwaartekracht  —  Fz = m · g 5energie en vermogen  —  E = P · t 6rendement  —  nuttig gedeeld door totaal 7wet van Ohm  —  U = I · R 8serie en parallel  —  wat er gelijk blijft en wat zich verdeelt 9warmte  —  Q = m · c · ΔT 10de bouw van een atoom  —  kern met protonen en neutronen, elektronen eromheen

Dit is geen volledige lijst van de onderbouw, wel van wat er dit jaar echt terugkomt. Nummer 10 heb je meteen in oktober nodig bij radioactief verval.

Doe de test

Tien vragen, ongeveer twintig minuten. Reken op papier, gebruik je rekenmachine en Binas erbij. Klap een uitwerking pas open als je een antwoord hebt opgeschreven.

1. Een blok heeft een massa van 540 g en een volume van 200 cm³. Bereken de dichtheid en zeg welk metaal dit waarschijnlijk is.
Laat de uitwerking zien

ρ = m / V = 540200 = 2,7 g/cm³

In SI is dat 2,7 · 10³ kg/m³. Opzoeken in Binas geeft aluminium.

Let op de omrekening: 1 g/cm³ is 1000 kg/m³, niet andersom.

2. Iemand staat met een kracht van 600 N op een oppervlak van 0,015 m². Bereken de druk.
Laat de uitwerking zien

p = F / A = 6000,015 = 4,0 · 10⁴ Pa

Een pascal is een newton per vierkante meter.

3. Een waterkoker van 2,0 kW staat 90 s aan. Hoeveel energie is er omgezet?
Laat de uitwerking zien

Eerst omrekenen: 2,0 kW is 2000 W.

E = P · t = 2000 · 90 = 1,8 · 10⁵ J

4. Twee weerstanden van 4,0 Ω en 6,0 Ω staan in serie op 12 V. Bereken de stroom.
Laat de uitwerking zien

In serie tel je de weerstanden op.

R = 4,0 + 6,0 = 10 Ω

I = UR = 1210 = 1,2 A

5. Weerstanden van 6,0 Ω en 3,0 Ω staan parallel. Bereken de vervangingsweerstand.
Laat de uitwerking zien

1R = 16,0 + 13,0 = 0,5  →  R = 2,0 Ω

Controle: parallel geeft altijd minder dan de kleinste van de twee. 2,0 is kleiner dan 3,0, dus dat klopt.

6. Een auto legt 150 m af in 12 s. Bereken de gemiddelde snelheid in m/s en in km/h.
Laat de uitwerking zien

v = st = 15012 = 12,5 m/s

12,5 · 3,6 = 45 km/h

7. Bereken de zwaartekracht op een persoon van 60 kg.
Laat de uitwerking zien

Fz = 60 · 9,81 = 588,6 N

5,9 · 10² N

8. Een apparaat krijgt 60 J en levert daarvan 45 J nuttig. Bereken het rendement.
Laat de uitwerking zien

η = 4560 · 100% = 75%

De overige 15 J gaat verloren, meestal als warmte.

9. Hoeveel warmte is nodig om 2,0 kg water 20 K op te warmen? Zoek de soortelijke warmte op.
Laat de uitwerking zien

In Binas: c van water is 4,18 · 10³ J/(kg·K).

Q = m · c · ΔT = 2,0 · 4180 · 20 = 1,7 · 10⁵ J

Een verschil van 20 K is hetzelfde als een verschil van 20 °C, dus omrekenen hoeft hier niet.

10. Waaruit bestaat een atoomkern, en wat bepaalt om welk element het gaat?
Laat de uitwerking zien

De kern bestaat uit protonen en neutronen. Daaromheen bewegen elektronen.

Het aantal protonen bepaalt welk element het is; dat heet het atoomnummer.

Protonen plus neutronen samen is het massagetal. Twee atomen met hetzelfde atoomnummer maar een verschillend aantal neutronen heten isotopen. Dit heb je in oktober meteen nodig; het staat uitgelegd bij Ioniserende straling, paragraaf 1.

Wat je met de uitslag doet

Gingen ze allemaal goed? Vink deze pagina af en ga door. De onderbouw zit.

Gingen er een of twee mis? Kijk of ze bij hetzelfde onderwerp horen en lees dat stuk na in een onderbouwmethode of op natuurkunde.nl.

Gingen er vier of meer mis? Zeg dat tegen je ouders. Dan is er een gat dat we beter nu kunnen dichten dan in juni, en dat is geen ramp — het is precies waarvoor deze test er is.

Hoeveel heb je er gemaakt?

Richtgetal voor dit onderwerp: 15 opgaven. Geen norm, wel een goede maat. Tel de opgaven mee die je hierboven hebt gedaan.

0

Klaar met dit onderwerp?

Dan schuift de startpagina vanzelf door naar het volgende.

Terug naar het menu