NatuurkundeAlle vakken
Start
Planning

Natuurkunde

Voorbeeldplanning oktober november
Een voorstel: jij kiest je dagen en tempo. Met korte eindchecks.

Het mondelingƒx Formules
Je examen bestaat uit twee delen. Hier staat hoe het mondeling verloopt en wat erop komt.

Waar je bent

ƒx Formules per onderwerpFormules oktober

Open een uitlegonderwerp. De knop ƒx Formules blijft rechtsonder beschikbaar, ook terwijl je opgaven maakt.

Waar je bent
Iets opzoeken

Voor ouders

Overzicht en sturing. Maurits komt hier normaal niet.

Kies een onderwerp

Elk onderwerp heeft een eigen pagina, met altijd dezelfde opbouw: wat je leert, de regel, voorbeelden die helemaal zijn uitgeschreven, de fout die vaak gemaakt wordt, en opgaven om zelf te proberen. Bij elk onderwerp staat in welke maand het gepland is, en je kunt het afvinken als je het gehad hebt.

Waar sta je

Vier setjes van vijf vragen. Je hoeft ze niet op één dag te doen en niet in deze volgorde. Er is geen score en geen tijd: het gaat erom te zien wat je al kunt.

Onderdelen

Dit is alles wat op het examen kan komen, in de indeling van DUO. Zet per onderdeel hoe het ervoor staat, en plak er je eigen link bij naar de uitleg die je gebruikt.

Let op de labels: voor mondeling betekent dat je het leert voor het college-examen. Dat geldt voor eigenschappen van stoffen en materialen, kern- en deeltjesprocessen, relativiteitstheorie en het hele domein onderzoek en ontwerp. Die staan meestal niet in een gewone lesmethode maar in losse katernen.

Twee onderdelen uit domein A worden nérgens getoetst en staan hier dus niet bij: reflecteren op leren, en vakspecifiek gebruik van de computer. Ook domein G, leven en aarde, hoef je niet te leren.

Oefenen

Regels en begrippen die vanzelf moeten gaan. Kies een onderwerp. De vragen staan altijd in dezelfde volgorde, dus je kunt een setje herhalen tot het rustig voelt.

Planning

De 37 onderwerpen verdeeld over de maanden tot het examen. Elke maand is een blok; tik erop om te zien wat erin zit. Het is een richtlijn, geen rooster — loop je een week uit, dan schuift de rest mee.

Vier tot vijf keer per week een blok van drie kwartier werkt beter dan twee lange dagen. Begin elke keer met vijf minuten herhalen van vorige week.

Oefenexamens

Alle centrale examens natuurkunde vwo, met het correctievoorschrift erbij. Dit is materiaal voor april en mei — nieuwe stof leren gaat niet uit oude examens.

Hoe je ze gebruikt

Maak een heel examen in 180 minuten, aan een lege tafel, met alleen je rekenmachine. Kijk daarna pas het correctievoorschrift in en wees streng: punten worden gegeven voor tussenstappen, niet alleen voor het eindantwoord. Elke fout gaat in je logboek.

Eerst per onderwerp

Tot en met maart maak je losse opgaven uit de examens 2016–2022, gesorteerd op onderwerp. De hele examens hieronder zijn voor april en mei.

Examenopgaven per onderwerp

Beschikbaar gesteld door Stichting Studiebegeleiding Leiden via alleexamens.nl.

De video speelt hier af, zonder website eromheen. Zie je toch reclame, open hem dan op YouTube — daar geldt je abonnement zeker.

Logboek

Eén regel per keer dat er iets misging. Niet om bij te houden hoeveel fouten je maakt, maar om te zien welke soort fout steeds terugkomt. Dat zijn er meestal maar een of twee.

Hoe het examen werkt

Het staatsexamen bestaat uit twee delen. Ze tellen allebei even zwaar mee.

Het centraal examen

Een schriftelijk examen van 180 minuten in mei, met Binas erbij. Niet alle domeinen komen erop: kern- en deeltjesprocessen, relativiteitstheorie en eigenschappen van stoffen en materialen worden hier niet getoetst.

Het mondeling

In juli, veertig minuten, met twintig minuten voorbereiding vooraf. Het eerste deel gaat over een casus en weegt een kwart; de overige dertig minuten gaan over de rest van de stof en wegen driekwart.

Alles over het mondeling

Daar staat ook welke onderwerpen erop komen, wat je mee mag nemen en hoe je de twintig minuten kunt indelen. Die pagina is ook vanaf het startscherm te openen, zodat Maurits er zelf bij kan.

Het aanmelden bij DUO regelen je ouders, in het najaar. Dat hoef jij niet in de gaten te houden.

Binas en wat vanzelf moet gaan

Binas mag mee — en dat verandert alles

Anders dan bij wiskunde B mag je hier je tabellenboek gebruiken, bij het centraal examen én bij het mondeling. Formules en stofgegevens hoef je dus niet uit je hoofd te kennen. Wat je wél moet kunnen is ze snel vinden — DUO zegt letterlijk: zorg dat je er vlot in kunt opzoeken.

Binas leren gebruiken

  • Leer de indeling: waar staan de constanten, waar de stofgegevens, waar de formules per domein
  • Oefen met het register en een vaste zoekroute; plakkertjes of bladwijzers zijn bij het examen 2027 niet toegestaan
  • Oefen met opzoeken onder tijdsdruk, niet alleen met rekenen
  • Weet welke editie je nodig hebt en gebruik díe het hele jaar, zodat de tabelnummers vertrouwd raken
  • Zoek een grootheid altijd op met zijn eenheid erbij, dan zie je meteen of je de goede tabel hebt

Wat je toch uit je hoofd wilt kennen

Niet omdat het moet, maar omdat opzoeken tijd kost en je gedachte onderbreekt.

Mechanica

  • De drie wetten van Newton, en dat actie en reactie op verschillende voorwerpen werken
  • F = m · a, W = F · s, P = W / t
  • Ez = m · g · h en Ek = ½ · m · v²
  • Wat je afleest aan de helling en aan de oppervlakte in een (v,t)-diagram

Elektriciteit

  • U = I · R en P = U · I
  • In serie: dezelfde stroom, spanningen tellen op, weerstanden tellen op
  • Parallel: dezelfde spanning, stromen tellen op, vervangingsweerstand kleiner dan de kleinste
  • Ampèremeter in serie, voltmeter parallel

Golven en straling

  • v = f · λ en T = 1 / f
  • E = h · f voor een foton
  • Bij alfaverval: massagetal −4, atoomnummer −2; bij bètaverval verandert het atoomnummer met 1
  • Dat massagetal en ladingsgetal aan beide kanten van een kernreactie moeten kloppen
  • Halveringstijd: elke keer de helft

Rekenen zonder punten te verliezen

  • Reken altijd in SI-eenheden voordat je invult: meters, kilogram, seconden
  • Van km/h naar m/s: delen door 3,6
  • Geef je antwoord in evenveel significante cijfers als het minst nauwkeurige gegeven
  • Rond tussenantwoorden niet af en reken daar niet mee door
  • Schrijf altijd de eenheid bij je antwoord

Wat de vraag van je wil

In examenvragen hebben bepaalde woorden een vaste, afgesproken betekenis. De lijst is gedeeld tussen natuurkunde en wiskunde, maar niet alles geldt voor beide vakken: "exact" en "algebraïsch" zijn er bijvoorbeeld alleen voor wiskunde B.

De belangrijkste regel bij natuurkunde

Uit je uitwerking moet blijken welke formules of principes je hebt toegepast, welke waarden je hebt gebruikt en welke stappen je hebt gezet. Alleen een eindantwoord levert bijna nooit alle punten op, ook niet als het klopt.

Berekenen

Het gevraagde uitrekenen, met je stappen erbij.

Bepalen

Vaststellen en of uitrekenen, met je stappen erbij. Hoe je eraan komt is vrij — aflezen uit een grafiek mag ook.

Aantonen dat, laten zien dat

Een redenering of berekening waaruit blijkt dat het klopt. Eén voorbeeld invullen voldoet in het algemeen niet.

Afleiden — van een formule of een eenheid

Een redenering of berekening waaruit die formule of eenheid volgt. Vaak doe je dit door eenheden in te vullen en te zien wat eruit komt.

Onderzoeken of

Redeneren of rekenen, en afsluiten met een conclusie. Die conclusie vergeten kost punten, ook als de rest klopt.

Beredeneren, uitleggen

De denkstappen opschrijven waaruit het gevraagde volgt. Hier hoef je meestal niet te rekenen, maar wél de natuurkunde te benoemen.

Oplossen

De waarden bepalen die aan de vergelijking voldoen, met je stappen erbij.

Noemen, geven wat / welke / hoeveel

Alleen het eindantwoord. Een toelichting hoeft niet.

Schetsen

Een grafische voorstelling met de relevante eigenschappen erin, zonder dat het nauwkeurig hoeft.

Tekenen

Hetzelfde, maar nauwkeurig, en bij een grafiek met assenstelsel en schaalverdeling.

Construeren

Een grafische voorstelling die nauwkeurig genoeg is om binnen de marge van het correctievoorschrift te vallen. Denk aan het construeren van een lichtstraal door een lens of het samenstellen van krachtvectoren. Werk met potlood en liniaal.

Hoe de punten worden gegeven

Bij natuurkunde krijg je punten voor stappen, niet alleen voor het eindantwoord. Een van de vakspecifieke regels zegt dat je het punt voor het gebruik van een formule al kunt krijgen als je voor minstens één grootheid de juiste waarde hebt ingevuld. Beginnen loont dus, ook als je vastloopt.

Examens bestaan grotendeels uit open vragen, en de lijst met goede antwoorden in het correctievoorschrift is niet uitputtend. Een andere redenering die aantoonbaar juist is, kan ook punten opleveren.

Materiaal

Anders dan bij wiskunde bestaat er voor natuurkunde bovenbouw geen complete gratis leerlijn. Dit is de combinatie die het dichtst in de buurt komt.

Opgaven per onderwerp

Natuurkunde Uitgelegd heeft honderden examenopgaven gesorteerd op onderwerp, met antwoorden. Handig als je één ding wilt oefenen in plaats van een heel examen.

Examenopgaven per onderwerp

Informatie over het staatsexamen

Uitwerkingen en uitleg

Natuurkunde.nl heeft alle examenopgaven vanaf 1999 met uitwerkingen, en een forum waar je vragen kunt stellen.

Natuurkunde.nl — examenopgaven vwo

Wat je moet aanschaffen

Binas. Verplicht en onmisbaar. Controleer welke editie is toegestaan voordat je koopt.

Een methode met keuzekaternen. Systematische Natuurkunde vwo heeft losse katernen voor onder andere relativiteitstheorie en kern- en deeltjesprocessen — stof die je voor het mondelinge college-examen moet kennen en die niet overal in de lesmethode staat. Tweedehands rond de dertig tot veertig euro.

Wat er precies gevraagd wordt

De vakinformatie van DUO. Hier komen de domeinen en de labels vandaan.

Vakinformatie natuurkunde vwo 2027

Oefenmateriaal voor het mondeling

Terug naar de startpagina