← Start Aardrijkskunde Planning

Aardrijkskunde

Staatsexamen vwo, mei 2027. Tien onderwerpen, verdeeld over vijf domeinen. Hieronder staat wat er bij elk onderwerp hoort en waar het getoetst wordt.

De twee examens

centraal examen

donderdag 27 mei 2027, 13.30–16.30
Schriftelijk, 180 minuten. Toetst A1, B1, C1, D1 en E1. Geen atlas mee: de kaarten zitten bij het examen.

college-examen

mondeling, datum volgt van DUO
20 minuten voorbereiden op een casus, daarna 40 minuten gesprek: 10 minuten over de casus (weegt 0,25) en 30 minuten over de overige domeinen (weegt 0,75). Toetst alle onderwerpen.

Het eindcijfer is het gemiddelde van die twee. Vooraf hoef je niets in te leveren: geen werkstuk, geen lijst.

Hoe het mondeling verloopt →

Waar het in buiteNLand staat →

Werken met de atlas →

Les 1.1; De Randstad →

Les 1.2; Ruimtelijk beleid →

Les 1.3; Ontwikkelingen in de stad en het landelijk gebied →

Les 1.4; Wijken en buurten →

Les 1.5; Het wijk- en buurtprofiel →

Les 2.1; Krimpende wereld →

Les 2.2; Transport en informatie →

Les 2.3; Globalisering tot 1980 →

Les 2.4; Globalisering na 1980 →

Les 2.5; Globalisering economisch bekeken →

Les 2.6; Globalisering politiek bekeken →

Les 2.7; Globalisering cultureel bekeken →

Les 2.8; Globalisering: een blik in de toekomst →

Twee dingen om nu te regelen

Aanmelden bij DUO kan tot en met 31 december 2026 — . Daarna kun je tot 31 januari alleen nog vakken of examenplaats wijzigen. Het centraal examen is .

De atlas: alleen mee naar het mondeling. Daar mag de Grote Bosatlas, 55e of 56e druk, of de Alcarta-atlas, 1e of 2e druk. Thuis ligt de 55e, dus die mag mee. Oefen met dat papieren exemplaar: kaartvaardigheid wordt bij het mondeling getoetst.

Bij het centraal examen gaat er geen atlas mee. De kaarten die je nodig hebt, zitten afgedrukt bij het examen zelf. Het CvTE heeft de atlas daar in 2018 geschrapt omdat niet iedereen dezelfde atlas gebruikte. Je oefent dus met de atlas voor het mondeling, en met afgedrukte kaarten voor het schriftelijk.

Het mondeling gaat over alle tien de onderwerpen. Vijf ervan — A2, B2, C2, D2 en E2, hieronder oranje — komen alléén daar aan bod. De andere vijf komen zowel op het schriftelijk als bij het mondeling terug; die staan daarom gemarkeerd als CE + mondeling. Er is dus geen enkel onderwerp dat je voor het mondeling kunt overslaan.

De tien onderwerpen

A

Vaardigheden

A1

Geografische benadering  CE + mondeling

Informatie selecteren, verwerken en weergeven: kaarten, Geo-ICT, teksten, beelden en cijfers. Geografische vragen herkennen en zelf formuleren, en de geografische werkwijzen toepassen.

Lespagina nog te maken.

A2

Geografisch onderzoek  alleen mondeling

Zelf een onderzoek opzetten, uitvoeren, presenteren en evalueren.

Lespagina nog te maken.

B

Wereld

B1

Samenhang en verscheidenheid in de wereld  CE + mondeling

Mondialisering en tijdruimtecompressie. Mondiale spreidingspatronen en de indicatoren daarvoor. Uitgewerkt voorbeeld: de grootstedelijke gebieden in de Verenigde Staten — New York, Washington en Los Angeles.

Lespagina’s 2.1 tot en met 2.8 over globalisering staan hierboven. De steden in de VS komen met het boek van 6 vwo.

B2

Mondiaal verdelingsvraagstuk  alleen mondeling

Eén verdelingsvraagstuk analyseren en het beleid erop beoordelen.

Lespagina nog te maken.

C

Aarde

C1

De aarde als natuurlijk systeem  CE + mondeling

Endogene en exogene processen, kringlopen, het klimaatsysteem, landschapszones en landdegradatie. Uitgewerkte macroregio: het Middellandse Zeegebied.

Lespagina nog te maken.

C2

Mondiaal milieuvraagstuk  alleen mondeling

Eén milieuvraagstuk analyseren en het beleid erop beoordelen.

Lespagina nog te maken.

D

Gebieden; Zuid-Amerika

D1

Afbakening en gebiedskenmerken  CE + mondeling

Zuid-Amerika: afbakening, beeldvorming, de ontwikkelingsprocessen sinds de jaren tachtig, en een vergelijking met een andere ontwikkelingsregio.

Lespagina nog te maken.

D2

Actuele vraagstukken  alleen mondeling

Actuele milieu-, natuurramp-, stedelijke en conflictvraagstukken in Zuid-Amerika.

Lespagina nog te maken.

E

Leefomgeving; Nederland

E1

Nationale en regionale vraagstukken  CE + mondeling

Overstromingen en wateroverlast in Nederland. Ruimtelijke en sociaaleconomische vraagstukken van stedelijke gebieden, waaronder de Randstad en leefbaarheid op wijkniveau.

Lespagina’s 1.1 tot en met 1.5 staan hierboven.

E2

Regionale en lokale vraagstukken  alleen mondeling

Lokale en regionale ruimtelijke vraagstukken beschrijven, analyseren en beoordelen.

Lespagina nog te maken.

Wat hier nog niet staat

De lespagina's zelf, met uitleg, begrippen en opgaven met uitwerkingen. Die komen per onderwerp, in dezelfde opbouw als bij natuurkunde: eerst zien waar het over gaat, dan de uitleg, dan zelf maken, dan dezelfde vraag op examenniveau.

Ook nog te maken: een atlasknop zoals de Binas-knop bij natuurkunde, en een casustrainer voor het mondeling — 20 minuten voorbereiden, dan hardop uitleggen.

Opzet en wegingen komen uit de vakinformatie aardrijkskunde vwo van DUO (versie 1 april 2026, examenjaar 2027). De onderwerpen en hun inhoud komen uit de syllabus aardrijkskunde vwo 2027 van het CvTE, versie 4. Let op bij oefenmateriaal van internet: het vwo behandelt heel Zuid-Amerika, havo alleen Brazilië. Waar een onderwerp getoetst wordt, bepalen wij aan de hand van deze twee documenten — niet aan de hand van de labels in een lesmethode.